Tá Máire agus Eoin Ó Murchú 74 agus 75 bliana d'aois, faoi seach. Faigheann an bheirt acu pinsean de £150 mar iomlán in aghaidh na seachtaine. Is leo a dteach. Ta úllord agus gairdín beag taobh leis an teach. Tá dhá pheata acu - Spota an madra agus Clúmhach an cat. Cónaíonn a n-íníon agus a fear céile i mbaile beag atá deich míle síos an bóthar. Tá beirt pháiste acu siúd.

Seo an gnáthliosta siopadóireachta a bhíonn ag Máire agus ag Eoin gach seachtain:

• 5 líotar bainne éadrom agus 14 cartán iógart
• 1 bhuidéal beag ola olóige
• 3 bhuilín arán donn agus paicéad leite
• 1 sicín
• Iasc - úr agus stánaithe
• Torthaí agus glasraí, brioscaí do chuairteoirí
• Plúr agus margairín do phíóga úll
• 14 canna stáin - bia don chat agus don mhadra

Bíonn costais eile ar Mháire agus ar Eoin, dar ndóigh:

• Leictreachas, ola don chóras teasa, gual agus brícíní don tine
• Caitheamh aimsire: Nuachtáin, irisí, leabhair agus corr thuras
• Éadach: Caitheann siad thart ar £500 in aghaidh na bliana. Caitheann siad an chuid is mó den airgead ar bhróga agus ar chótaí.
• Tacsaithe: Ní acmhainn dóibh carr a cheannach agus cé go bhfuil siad i dteideal saorthaisteal a fháil níl aon chóras iompair poiblí ar fáil a dhéanann freastal ar a mbaile.
• Bronntanais do bhreithlaethe, don Nollaig, agus d'ócáidí eile. Déanann siad coigilt rialta chun go mbeidh ar a gcumas na bronntanais seo a cheannach ach tagann a ngarpháistí ar cuairt chucu go rialta agus taitníonn na turais seo go mór leis na páistí. Ach bíonn brú breise ag baint leis na cuairteanna seo freisin. Bíonn bréagáin ag teastáil i gcónaí ón bpáiste is óige gan aon tuiscint aige ar chostas mór na mbréagán seo.

1. An bhfuil go leor airgid ag Máire agus ag Eoin chun caighdeán sásúil maireachtála a bhaint amach?
2. Cá bhfaigheann siad a gcuid airgid?
3. An mbeadh orthu ullmhú d'aon teagmhas, a bhainfeadh dá n-airgead taisce?
4. Cad a d'fhéadfaí a dhéanamh le cur lena n-ioncam?
5. Cad a d'fhéadfaí a dhéanamh chun breis airgid a thabhairt dóibh?
6. Cad é do bharúil faoin mbia a itheann siad? An bhfuil bia folláin á ithe acu?
7. Tá iníon Mháire agus Eoin dhá scór bliain anois. Cén pleanáil ba ghá di a dhéanamh anois chun réiteach dá blianta scoir agus dá seanaois féin sa tslí is go mbeidh go leor airgid aici féin?

Fiosraigh

1. Fiosraigh cad é an costas ar na hearraí go léir atá luaite sa liosta siopadóireachta. Cad é an costas iomlán atá ar na hearraí go léir?
2. Fiosraigh faoi aon chabhair bhreise a bhfuil Máire agus Eoin i dteideal a fháil. An bhfuil siad i dteideal, mar shampla, cárta liachta nó cabhair bhreise airgid a fháil a chuirfidh ar a gcumas na billí a íoc?